اپوزیسیون جمهوری اسلامی در جنگ احتمالی کجا ایستاده است؟

مصاحبه هايده توكلى با يورونيوز فارسى 

گزارش از مانی تهرانی

بنجامین فرانکلین از نویسندگان قانون اساسی آمریکا و نظریه پرداز سیاسی جمله معروفی دارد: «کسانی که آزادی و حقوق فردی را فدای امنیت می کنند، شایستگی آزادی و لیاقت امنیت را ندارند و هر دو را از دست خواهند داد.»
مخالفان جمهوری اسلامی معتقدند این شیوه‌ای است که حکومت ایران در چهار دهه گذشته برای سرکوب آزادی‌های اساسی مردم در پیش گرفته و در مقابل حامیان جمهوری اسلامی با نگاه به گفته خود «عمل گرایانه» به نمونه تجربه افغانستان و عراق اشاره می‌کنند. نمونه‌هایی که از دید برخی آزادی دارند و امنیت ندارند.
با همه این ها وقتی بحث درگیری نظامی پیش می آید، اپوزیسیون ایرانی در شرایط سختی قرار می‌گیرد.
مسعود بهنود، روزنامه نگار در این باره می‌گوید: «اگر بخواهیم رفتار همین نیروهای موجود را که از نظر من بی‌اثرند تجزیه و تحلیل کنیم، بسته به این که تحول خواه یا برانداز هستند، به جنگ احتمالی واکنش متفاوتی خواهند داشت. دیروز مقاله مشترک یک ایرانی با یکی از راست های افراطی آمریکا را می خواندم، رسما دولت ترامپ را به سمت اجرای پروژه نفت در برابر غذا -همان پروژه معروفی که به جنگ و اشغال عراق ختم شد- برای ایران سوق می داد. بنابراین الان عده ای در آمریکا این طرز فکر را دارند و بسیاری دیگر واقف اند که نمی توان با مردم ایران از این شوخی ها کرد. چرا که وقتی پای دشمن خارجی به میان بیاید، ایرانی ها مشکلات و اختلافات داخلی را فراموش می کنند.»
«جمهوری اسلامی به دنبال درگیری نظامی است»
هایده توکلی، فعال سیاسی در لندن و عضو ارشد حزب مشروطه ایران نیز می گوید: «جنگ جمهوری اسلامی با آمریکا سال‌ها است که جریان دارد و امروز تنها ممکن است به درگیری مستقیم نظامی هم کشیده شود. به نظر من جمهوری اسلامی آغازگر این درگیری خواهد بود. البته حزب مشروطه هرگونه جنگ و درگیری را محکوم می کند.»
مسعود بهنود این دسته بندی را که یک طرف انتخاب مسیر مجاهدین خلق و سوی دیگر کمک به تندروهای حکومت و سپاه پاسداران است رد می کند و حادثه بزرگی مثل جنگ را برهم زننده این مرزبندی‌ها می داند. او می گوید: «اپوزیسیونی که به آن اشاره می کنید، بخشی از جامعه ایرانیان خارج از کشور است که تا امروز نتوانسته در یک گردهم‌آیی بیش از ۳۰۰ نفر جمع کند. بنابراین صحبت از میزان اثرگذاری این اپوزیسیون شوخی است.»
هایده توکلی با رد نظر بخشی از ایرانیان حامی ترامپ که راه تغییر رژیم را حمله نظامی می دانند، از لزوم همزمانی «نه به جمهوری اسلامی» و «محکومیت هر نوع حمله نظامی به ایران» سخن می گوید و تفاوت شرایط امروز کشور با زمان جنگ هشت ساله و مقاطع دیگری را که حزب مشروطه به خاطر ایران، با تهدیدات خارجی همسو نشده بود این طور شرح می دهد: «امروز این رژیم از نظر اقتصادی رو به فروپاشی است، ساختارهای درونی‌اش و حتی بدنه نیروهای مسلح کشور در مسیر ریزش و کوچک تر شدن است و رفتن جمهوری اسلامی اجتناب ناپذیر خواهد بود؛ اما اگر با جنگ برود، احتمال نابودی ایران هم افزایش پیدا می کند. بنابراین به عنوان فعال اپوزیسیون فکر می کنم تا هنوز فرصت باقی است، ملت ایران باید با دستان خودش این حکومت را به سمت فروپاشی ببرد.»
وی با تائید این که در صورت وقوع جنگ، احتمال و امکان سرکوب معترضان داخلی بیشتر می شود، اضافه می کند: «جنگ آرزوی جمهوری اسلامی است. برای این که توهم دارد با جنگ می تواند دوباره مردم را پشت سر خود متحد و بسیج کند، در حالی که این اتفاق رخ نمی دهد؛ زیرا مردم این رژیم را طلاق عاطفی داده اند و از طرفی مردم ایران به برتری نظامی ارتش آمریکا باور دارند و به همین دلیل جان خود را برای جمهوری اسلامی گوشت دم توپ نمی کنند.»
«حامیان ایرانی ترامپ بازنده خواهند بود»
مسعود بهنود اما با تایید اجتناب ناپذیر بودن کشتار غیرنظامیان در جنگ ها، می‌گوید که ایرانیانی را که خود را ملی گرا می دانند و در شرایط جنگ در برابر جمهوری اسلامی موضع می‌گیرند «به طور طبیعی و ناخودآگاه در برابر ملت ایران قرار خواهند گرفت». او می گوید: «به همین دلیل کار این گروه مشکل خواهد بود و معدود افرادی که از حمله نظامی آمریکا حمایت کنند، این بازی را می بازند. من با هیچ کسی مشکل شخصی ندارم، ولی روی کار آمدن ترامپ و باز شدن سر کیسه سعودی‌ها و اسرائیل در بروز ناگهانی این گونه مواضع بی تاثیر نبوده است. به هر حال در مجموع این ها اثرگذار نیستند.»
هایده توکلی درباره علل دعوت به پرهیز از جنگ، به کشتار غیرنظامیان، ویرانی زیرساخت های کشور و احتمال تجزیه ایران اشاره می کند. او جنگ را خانمان سوز می داند. به گفته وی با فرض پیروزی آمریکا و تصرف کشور نیز مانند کشور عراق دست‌کم مدیریت و همچنین سهمی از منابع ملی ایران به دست بیگانگان خواهد افتاد، در حالی که از نظر وی «جمهوری اسلامی به خودی خود در حال فروپاشی اقتصادی است.»
هایده توکلی، فعال سیاسی در لندن و عضو ارشد حزب مشروطه ایران
او در پاسخ به پرسش یورونیوز که آیا تنگنای اقتصادی باعث تغییر رژیم در ایران خواهد شد، می گوید: «در ایران پیش و بیش از تحریم، سیاست های غلط و سوء مدیریت جمهوری اسلامی بوده که مردم را به این فقر کشانده است، مشکل و گرفتاری مردم ما اختلاس ها و بی برنامگی جمهوری اسلامی است و در سال های گذشته، مذاکره تنها باعث شده جمهوری اسلامی فرصت پیدا کند و زمان بخرد. رژیم تهران بر این باور است که باقی مانده این دوره ترامپ را سپری کند تا طبق آرزویش دموکرات ها بر سر کار بیایند و دوباره توافقی صورت بگیرد.»
مسعود بهنود در پاسخ پرسیش درباره شباهت‌ها و تفاوت‌های هواداران ایرانی حمله نظامی آمریکا به ایران با همکاری مجاهدین خلق و ارتش عراق در دوران جنگ هشت ساله می‌گوید: «اینها با مجاهدین یکی نیستند. برای اینکه مجاهدین ایدئولوژی داشتند و استنباط من این است که این گروه بازنده خواهد شد، زیرا از دیدگاه شخصی من این افراد اشتباه می کنند. چرا که در میان آمریکایی ها هم هیچ آدم روشنفکر و برجسته ای حامی گفتمان جنگ با ایران نیست. کسانی بر سرنوشت ایران اثرگذارند که در داخل کشور مشغول فعالیت هستند.»
«از ویتنام تا عراق و حتی سوریه -که فقط خواستند کمک کنند- آمریکایی ها متخصص شکست هستند. حتی در حفاظت و نگهداری و حمایت از شاه ایران که متحدشان بود و شش ماه قبل از انقلاب ۵۷ ایران را جزیره ثبات می نامیدند هم ناکام ماندند.»
او که به گفته خودش تنها مسیر اصلاح طلبان و براندازان را از هم جدا می داند، با رد این فرضیه که در صورت پیروزی آمریکا در جنگ احتمالی و تصرف ایران، دونالد ترامپ اداره امور کشور را به حامیان ایرانی خود خواهد سپرد، یادآوری می کند که عراق به عنوان موفق ترین نمونه این مدل، به گفته مقامات آمریکا امروز تحت نفوذ جمهوری اسلامی است.
مسعود بهنود درباره امکان آمریکا برای تغییر موازنه قوا بین حکومت و اپوزیسیون ایرانی، می گوید: «از ویتنام تا عراق و حتی سوریه -که فقط خواستند کمک کنند- آمریکایی ها متخصص شکست هستند. حتی در حفاظت و نگهداری و حمایت از شاه ایران که متحدشان بود و شش ماه قبل از انقلاب ۵۷ ایران را جزیره ثبات می نامیدند هم ناکام ماندند.»
«جنگ به معنی تغییر رژیم نیست»
هایده توکلی از نگاهی دیگر می گوید که آمریکا و متحدان منطقه ای آن به دنبال جنگ نیستند و تنها منافع ملی خود را دنبال می کنند و می خواهند «قلدربازی و دخالت های ایران در امور کشورهای منطقه» را مهار کنند. وی حتی جنگ را لزوما به معنی تغییر رژیم ایران نمی داند و در مورد موضع اروپایی ها برای مهار ایران از طریق مذاکره می گوید: «دولت های اروپایی علاقه‌مندند در برجام بمانند، زیرا به منافع مادی و سود اقتصادی بازار ایران فکر می کنند؛ اما در نهایت دیر یا زود ناچار خواهند شد با سیاست‌های آمریکا همراهی کنند. چنان که در جریان جنگ عراق هم ابتدا راضی نبودند، اما در یک مقطع زمانی مشخص و به خاطر منافعشان مجبور شدند با آمریکا همگام شوند و همکاری کنند. در مورد ایران هم همین اتفاق رخ خواهد داد.»
البته مسعود بهنود نگرانی‌های مشترک اروپایی ها با آمریکا را رد می‌کند و می گوید: «بستگی دارد که اخبار را از کدام رسانه ها دنبال کنید. اگر ایندیپندنت و گاردین را بخوانید، می بینید که در بریتانیا هیچکس مایل به جنگ با ایران نیست. مضاف بر اینکه بریتانیا اگر داستان حمله نظامی به عراق را تکرار کند و به دنبال آمریکا برود، جایی که جز بدنامی چیزی برایش نداشته دولتش سقوط خواهد کرد.»
مسعود بهنود، روزنامه‌نگار
وی با زیر سوال بردن لزوم پایبندی اروپا به تعهدات پیمان امنیتی آتلانیک شمالی، ناتو اضافه می کند: «پیمان نامه امنیتی ناتو هرگز کشورها را مجبور نکرده که دنباله رو آمریکا باشند. حتی ترکیه امروز در برابرش ایستاده است. اگر آمریکا وارد خاک ایران شود، ۳۰ سال گرفتار خواهد شد.»
او می گوید: «در میان هفت و نیم میلیون نفر ایرانی خارج نشین هم بالای هفت میلیون نفر همفکر مردم ایران هستند. اگر جنگ بشود که به نظرم نمی شود، سپاه و ارتش و اصلاح طلب و اصول گرا و مردم همه متحد و یکپارچه خواهند شد.»
مسعود بهنود با اشاره به اعزام ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خلیج فارس می‌گوید: «ترامپ بلوف می زند، گول نخوریم، در خلیج فارس تا سه ماه پیش چهار رزم ناو آمریکا حضور داشت، آن ها را خارج کرد، حالا یک ناو را با هیاهو بازگردانده، یعنی در عمل هیچ اتفاق خاصی رخ نداده است. البته ترامپ قمار توخالی هم نیست، بزرگترین ارتش دنیا پشت سرش است؛ اما اکثریت نمایندگان دموکرات اجازه استفاده بی خود و بی جهت از ارتش را به او نخواهند داد. بعد هم ترامپ تاجر است و مثل چرچیل و خانم تاچر سیاست مدار نیست که اهل جنگ باشد. ترامپ در پنج کتابش که در ایران هم پرفروش شده و از جمله در کتاب چگونه میلیاردر شدم، نوشته که تا به حال هیچ کاری را بدون بلوف پیش نبرده ام، همیشه با دوهزاری وارد می شوم و به طرف می گویم می خواهم تمام سهامت را بخرم و از این لحظه به بعد او اعتماد به نفسش را از دست می دهد و من پیروز می شوم. فکر می کنم همین روزها پست جان بولتون را عوض کند و راه دیگری در پیش بگیرد، برای این که راه فعلی‌اش به بن بست رسیده است.»
هایده توکلی که از هوادارن برقراری نظام پادشاهی مشروطه پارلمانی با محوریت رضا پهلوی در ایران است به یورونیوز می گوید: «مردم ایران در طول چهل سال گذشته با جمهوری اسلامی مدارا کردند و بارها به این حکومت فرصت دادند تا خود را اصلاح و تغییر کند، اما بی فایده بود و تغییری اتفاق نیافتاد و هر روز گرفتارتر از قبل شدند. امروز مردم بیش از پیش تحت فشار هستند و می دانند که تحریم تنها بانی بخش کوچکی از این مشکلات است؛ بنابراین از این حکومت ناامید شده اند و عبور کرده اند. همان طور که شاهزاده همیشه می گوید ما خواهان جنگ نیستیم. ما خواستار حمایت جامعه جهانی از مبارزات مسالمت آمیز مردم ایران در برابر جمهوری اسلامی هستیم. آزادی و آبادی ایران تنها به دست مردم ایران امکان پذیر خواهد بود.»